Waarom is PS gestart met de PS Impact Score?

Duurzaamheid speelt een steeds grotere rol in de foodservice. Organisaties willen niet alleen weten welke producten zij inkopen en verkopen, maar ook welke impact deze producten hebben op mens en milieu.

Om gericht te kunnen verduurzamen, moet je eerst weten waar de grootste impact ontstaat. Daarvoor is betrouwbare en vergelijkbare duurzaamheidsinformatie op productniveau nodig.

Vanuit die behoefte is PS in november 2023 gestart met de PS Impact Score.

De PS Impact Score maakt de impact van voedingsproducten inzichtelijk en helpt producenten, groothandels en afnemers om duurzaamheidsinformatie op een consistente manier binnen de keten te gebruiken.

Een groeiende vraag naar duurzaamheidsdata

Groothandels, cateraars en andere afnemers krijgen steeds vaker te maken met duurzaamheidsdoelstellingen, rapportages, aanbestedingen en vragen vanuit klanten.

Daarbij is alleen informatie over de eigen bedrijfsvoering niet voldoende. Ook de producten die een organisatie inkoopt en verkoopt kunnen een groot deel van de totale impact bepalen.

Bij voedingsproducten kan de impact bijvoorbeeld ontstaan door:

de teelt of productie van grondstoffen;
veehouderij;
het land waar ingrediënten vandaan komen;
verwerking van ingrediënten en producten;
transport;
verpakkingsmaterialen;
bereiding en bewaring.

De verdeling verschilt per product. Om te kunnen bepalen waar verduurzaming het meeste effect heeft, is daarom inzicht op productniveau nodig.

Met duurzaamheidsdata kunnen organisaties bijvoorbeeld producten en productgroepen vergelijken, verbeterkansen binnen hun assortiment herkennen en de ontwikkeling van hun impact volgen.

Duurzaamheidsrapportage vergroot de behoefte aan productdata

Ook duurzaamheidsrapportage speelt hierin een belangrijke rol.

Organisaties die hun klimaat- en duurzaamheidsimpact inzichtelijk willen maken, moeten niet alleen kijken naar directe emissies uit hun eigen organisatie. Ook emissies verderop in de waardeketen kunnen relevant zijn.

Bij het berekenen van broeikasgasemissies wordt vaak onderscheid gemaakt tussen:

Scope 1: directe emissies uit bronnen die de organisatie zelf beheert;
Scope 2: indirecte emissies door de opwekking van ingekochte energie;
Scope 3: overige indirecte emissies binnen de waardeketen.

Onder Scope 3 vallen bijvoorbeeld ingekochte goederen en diensten, transport, afval, het gebruik van verkochte producten en de verwerking aan het einde van de levensduur.

Voor organisaties in de foodservice kunnen de emissies van ingekochte voedingsproducten en ingrediënten daardoor een belangrijk onderdeel vormen van de totale impact.

Dat betekent ook dat organisaties steeds vaker duurzaamheidsinformatie nodig hebben van hun leveranciers.

Niet alleen organisaties met een rapportageverplichting krijgen vragen

De komst van regelgeving zoals de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) heeft de aandacht voor duurzaamheidsdata verder vergroot.

Organisaties die onder de CSRD vallen, moeten volgens de European Sustainability Reporting Standards rapporteren over verschillende duurzaamheidsaspecten.

Maar ook bedrijven die zelf niet rechtstreeks onder zo'n rapportageverplichting vallen, kunnen hiermee te maken krijgen.

Wanneer een grote afnemer informatie nodig heeft over zijn eigen waardeketen, kan deze informatie namelijk worden uitgevraagd bij leveranciers. Zo werkt de behoefte aan duurzaamheidsinformatie verder door in de keten.

Producenten krijgen daardoor steeds vaker vragen als:

Wat is de CO₂-impact van mijn product?
Waar ontstaat de meeste impact?
Welke gegevens kan ik aan mijn klant leveren?
Hoe kan ik aantonen dat een product of assortiment duurzamer wordt?

PS zag deze informatiebehoefte steeds duidelijker terugkomen bij zowel producenten als afnemers.

De uitdaging: duurzaamheidsinformatie voor een volledig assortiment

Een uitgebreide levenscyclusanalyse, oftewel LCA, kan veel inzicht geven in de milieueffecten van een specifiek product.

Bij een LCA wordt gekeken naar de impact binnen een bepaalde systeemgrens. Afhankelijk van het onderzoek kan dit bijvoorbeeld lopen vanaf de productie van grondstoffen tot aan de fabriekspoort, of over een groter deel van de levenscyclus.

Voor diepgaand onderzoek naar één specifiek product is een LCA daarom zeer waardevol.

Maar een groothandel, cateraar of andere foodserviceorganisatie werkt vaak niet met enkele producten. Een assortiment kan uit duizenden of tienduizenden producten bestaan.

Voor ieder afzonderlijk product een uitgebreide LCA laten uitvoeren vraagt veel data, tijd en specialistische kennis. Bovendien kunnen uitkomsten lastiger met elkaar te vergelijken zijn wanneer verschillende methodieken en uitgangspunten worden gebruikt.

Er ontstond daarom behoefte aan een methode die voldoende productspecifiek is, maar tegelijkertijd schaalbaar genoeg om een groot assortiment op een consistente manier te beoordelen.

Dat is een belangrijke reden waarom de PS Impact Score is ontwikkeld.

Waarom past de PS Impact Score bij PS?

PS beheert al jarenlang een centrale database met productinformatie voor de foodservicemarkt.

Producenten leggen daarin bijvoorbeeld gegevens vast over:

ingrediënten;
allergenen;
voedingswaarden;
herkomst;
keurmerken;
verpakkingen;
logistieke gegevens;
commerciële productinformatie.

Deze informatie wordt vervolgens gebruikt door groothandels, cateraars en andere afnemers.

Voor PS was het daarom een logische volgende stap om te onderzoeken hoe duurzaamheidsinformatie aan deze bestaande productinformatiestroom kon worden toegevoegd.

Veel gegevens die nodig zijn voor een impactberekening zijn namelijk al onderdeel van een productspecificatie of kunnen hierop worden aangevuld.

Denk bijvoorbeeld aan:

ingrediënten en hun onderlinge percentages;
het land van herkomst per ingrediënt;
keurmerken op ingrediëntniveau;
de productielocatie;
verpakkingsmaterialen en verpakkingsgewicht;
bewaarcondities;
bereidings- en verwerkingsmethoden.

Hierdoor hoeft duurzaamheidsinformatie niet als een volledig losstaand dataproces naast bestaande productinformatie te worden georganiseerd.

Voorkomen dat dezelfde informatie steeds opnieuw wordt uitgevraagd

Een ander belangrijk uitgangspunt is het beperken van dubbele uitvragen in de keten.

Wanneer iedere groothandel, cateraar of andere afnemer afzonderlijk duurzaamheidsinformatie bij producenten opvraagt, moet een producent vergelijkbare informatie mogelijk meerdere keren aanleveren.

Dat zorgt niet alleen voor extra werk, maar kan ook leiden tot verschillen in definities, berekeningsmethoden en uitkomsten.

Door duurzaamheidsinformatie aan de bestaande productdata binnen PS te koppelen, kan deze informatie centraal worden opgebouwd en via de bestaande keten beschikbaar worden gemaakt.

Het doel is daarmee hetzelfde als bij andere productinformatie binnen PS: informatie één keer zo goed mogelijk vastleggen en vervolgens beschikbaar maken voor partijen die deze nodig hebben.

Waarom werkt PS hiervoor samen met HowGood?

Voor de berekeningen van de PS Impact Score werkt PS samen met HowGood.

HowGood combineert de productspecifieke informatie die door producenten wordt aangeleverd met informatie uit zijn onderzoeksdatabase.

Hierdoor kan de impact van een groot aantal producten volgens dezelfde methodiek worden berekend.

Wanneer bepaalde productspecifieke informatie ontbreekt, kunnen aannames of gemiddelde gegevens worden gebruikt. Hierdoor kan ook voor producten waarvoor nog niet alle aanvullende informatie beschikbaar is een eerste berekening worden gemaakt.

Hoe meer productspecifieke informatie beschikbaar is, hoe specifieker de berekening wordt voor het daadwerkelijke product.

De methodiek van HowGood voor het berekenen van product carbon footprints is gecertificeerd door Carbon Trust en sluit aan op ISO 14067 en de Product Life Cycle Accounting and Reporting Standard van het GHG Protocol.

De certificering heeft betrekking op de gebruikte methodiek. Dit betekent niet dat iedere individuele productberekening afzonderlijk door Carbon Trust wordt gecontroleerd. De betrouwbaarheid van een berekening blijft daarom ook afhankelijk van de kwaliteit en volledigheid van de beschikbare productdata.

Van één product naar inzicht in het hele assortiment

De PS Impact Score is vooral bedoeld om duurzaamheid op assortimentsniveau inzichtelijk te maken.

Wanneer producten volgens dezelfde methodiek worden berekend, kunnen organisaties bijvoorbeeld:

producten en productgroepen vergelijken;
zien waar binnen een assortiment relatief veel impact ontstaat;
belangrijke bronnen van impact herkennen;
verbeteringen en scenario's onderzoeken;
ontwikkelingen tussen verschillende perioden volgen;
leveranciers gerichter om aanvullende informatie vragen.

Daarmee heeft de PS Impact Score een ander uitgangspunt dan een uitgebreide productspecifieke LCA.

Een LCA kan geschikt zijn wanneer één product zeer diepgaand moet worden onderzocht, bijvoorbeeld voor een specifieke productclaim of onderbouwing.

De PS Impact Score maakt het juist mogelijk om eerst naar een groot assortiment te kijken en te bepalen waar de grootste impact en verbeterkansen liggen. Een organisatie kan vervolgens besluiten voor bepaalde producten verder onderzoek uit te voeren.

De twee methoden kunnen daardoor naast elkaar worden gebruikt.

De PS Impact Score en duurzaamheidsrapportage

De PS Impact Score kan ook productgerichte input leveren voor duurzaamheids- en klimaatrapportages.

Een impactberekening per kilogram product geeft op zichzelf nog niet de totale impact van een organisatie weer. Daarvoor moet de productinformatie worden gekoppeld aan bijvoorbeeld:

inkoopvolumes;
verkoopvolumes;
totaal ingekocht gewicht;
de samenstelling van het assortiment;
de relevante rapportageperiode.

Een cateraar kan bijvoorbeeld de impact per kilogram product combineren met het aantal kilogram dat in een jaar is ingekocht.

Door dit voor het volledige assortiment te doen, ontstaat meer inzicht in de berekende impact van de ingekochte voedingsproducten. Vervolgens kan worden onderzocht welke productgroepen relatief veel bijdragen en waar reductiemogelijkheden liggen.

PS stelt daarmee geen volledige CSRD- of duurzaamheidsrapportage op. Daarvoor is veel meer informatie nodig over onder andere de eigen bedrijfsvoering, energie, medewerkers, beleid, risico's, governance en financiële informatie.

De PS Impact Score levert juist het productgerichte deel van de informatie dat organisaties binnen hun eigen analyses en rapportages kunnen gebruiken.

Betere productdata betekent betere inzichten

De kwaliteit van de PS Impact Score is mede afhankelijk van de beschikbare productinformatie.

Wanneer gegevens ontbreken, kan voor een berekening gebruik worden gemaakt van aannames en gemiddelde waarden. Dat maakt het mogelijk om toch een eerste indicatie te geven, maar een berekening met veel productspecifieke gegevens sluit beter aan bij het daadwerkelijke product.

Producenten kunnen daarom aanvullende informatie aanleveren over bijvoorbeeld receptuur, percentages en herkomst.

Wanneer deze gegevens later worden verbeterd of aangevuld, kan deze informatie bij een volgende berekening worden meegenomen.

De PS Impact Score is daardoor niet alleen een uitkomst, maar stimuleert ook het verbeteren van de onderliggende productdata.

Eén gezamenlijke basis voor verduurzaming

De PS Impact Score is uiteindelijk ontstaan vanuit een ontwikkeling die in de hele foodserviceketen zichtbaar is: om te kunnen verduurzamen is eerst inzicht nodig.

Producenten krijgen steeds meer vragen over de impact van hun producten. Groothandels en cateraars willen kunnen sturen op hun assortiment. Organisaties hebben productdata nodig voor rapportages, aanbestedingen en duurzaamheidsdoelstellingen.

PS wil voorkomen dat iedere partij daarvoor afzonderlijk dezelfde informatie verzamelt en op een andere manier berekent.

Door duurzaamheidsinformatie te koppelen aan de bestaande productinformatie binnen PS en producten volgens een consistente methode te laten berekenen, ontstaat een gezamenlijke basis voor producenten, groothandels en afnemers.

Zo willen we duurzaamheidsdata op dezelfde manier beschikbaar maken als andere productinformatie: centraal, vergelijkbaar en bruikbaar voor de hele foodserviceketen.